Բացահայտիր Արագածոտնը- Կույս Վառվառայի ժայռափոր մատուռը
Արագածոտնի մարզում՝ խորհրդավոր Արա լեռան լանջին է գտնվում Հայաստանի ամենահայտնի ու յուրօրինակ ժայռափոր ուխտատեղիներից մեկը՝ Ծաղկեվանքը, որը հայտնի է նաև որպես Կույս Վառվառայի մատուռ։
Սա մի բացառիկ վայր է, որտեղ բնության լռությունը, լեռան վեհությունն ու քրիստոնեական հավատքը միահյուսվել են՝ ստեղծելով բուժիչ և խաղաղ մի հանգրվան։
Գրական աղբյուրներում և ակադեմիական տեքստերում սրբուհու անունը հաճախ հանդիպում է հունական տառադարձությամբ՝ Վարվառա, սակայն ժողովրդական ավանդույթի մեջ և Ծաղկեվանքի ուխտավորների շրջանում արմատացած է առավել հնչեղ Վառվառա տարբերակը։
Սուրբ Վառվառան համաքրիստոնեական սուրբ է, որի պատմությունը Ծաղկեվանքում ստացել է տեղական, խորհրդավոր նկարագրություն։
Ըստ ավանդության՝ 3-րդ դարում ապրած քրիստոնեություն ընդունած Վառվառան, փախչելով իր հեթանոս և դաժան հոր՝ Դիոսկորոսի հետապնդումներից, ապաստան է գտնում Արա լեռան քարանձավում։ Սակայն մի հովիվ մատնում է նրա տեղը։
Մինչ հայրը կսպաներ դստերը, Վառվառան հասցնում է անիծել մատնիչին, որը քարանում է, և խնդրել Աստծուն, որ իր անվամբ բժշկվեն ծաղկախտով (ջրծաղիկ) և այլ հիվանդություններով տառապող երեխաները։
Սուրբ Վառվառան իր դաժան հոր ձեռքից զոհվել է քրիստոնեություն ընդունելու համար, և հենց այդ պատճառով Ծաղկեվանքը համարվում է Կույս Վառվառայի մահարձանը։
Մատուռի ներսում ժայռի ճեղքերից մշտապես ջուր է կաթում, և ուխտավորները հավատում են, որ դրանք Կույս Վառվառայի արցունքներն են, որոնք հոսում են դարեր շարունակ։
Այս իսկ պատճառով մարդիկ գալիս են և տանում այդ ջրից՝ հավատալով, որ այն կբուժի իրենց աչքերը, քանի որ Ծաղկեվանքի առաստաղից հոսող ջուրը երբեք չի կտրվում։
Տեղի բնակիչներն այն անվանում են «Սուրբ ջուր»։ Այս երևույթն ունի նաև գիտական հիմնավորում. գիտնականները պարզել են, որ ժայռից կաթող ջուրն ունի ցինկի բարձր պարունակություն։ Ցինկը հայտնի է իր հակաբորբոքային հատկություններով, ինչն էլ օբյեկտիվորեն օգնում է տեսողության և մաշկային խնդիրների բուժմանը։
Դեպի Ծաղկեվանք ուխտագնացությունը պահանջում է որոշակի տեղեկացվածություն ճանապարհի վերաբերյալ։
Թեթև մարդատար մեքենայով հնարավոր է հասնել մինչև լեռան ստորոտում գտնվող խնձորի այգիների վերջնամասը, որտեղ ասֆալտապատ կամ հարթ ճանապարհն ավարտվում է։
Այգիներից հետո ճանապարհի շարունակությունը գտնվում է անբարեկարգ վիճակում, քարքարոտ է և սովորական մեքենաների համար՝ անանցանելի։
Այստեղից ուխտավորներն ունեն երկու տարբերակ՝ կամ շարունակել ճանապարհը ոտքով, որտեղ քայլարշավի վերելքը տևում է մոտ 45-50 րոպե, կամ, եթե ցանկանում են խնայել ժամանակն ու ուժերը, բարձրանալ միայն 4x4 ամենագնաց մեքենաներով։
Ծաղկեվանքը միայն տեսարժան վայր չէ, այն խորը հոգևոր և բնական փորձառություն է, որը հաճախ ներառվում է տարբեր տուրիստական ուխտագնացությունների ծրագրերում՝ հարակից այլ պատմամշակութային հուշարձանների, օրինակ՝ Մուղնու Սուրբ Գևորգ եկեղեցու, Հովհաննավանքի և Սաղմոսավանքի հետ ։
Կոորդինատներ. 40°23′52″N 44°26′33″E