Բացահայտիր Արագածոտնը-Ծաղկունյաց լեռներ. Հայաստանի բնության ու հանգստի զարկերակը
Ծաղկունյաց լեռնաշղթան Հայաստանի Հանրապետության լեռնագրական կարևորագույն հանգույցներից մեկն է՝ ձգվելով Կոտայքի և Արագածոտնի մարզերի սահմանագծով։
Այս ինքնատիպ լեռնաշղթան սկիզբ է առնում Փամբակի լեռների կենտրոնական հատվածից՝ Ուղտաքար լեռան գագաթից, և տարածվում դեպի հարավ-արևելք շուրջ 42 կիլոմետր՝ հասնելով մինչև Հրազդան գետի աջակողմյան ափը։
Լեռնաշղթայի առավելագույն բարձրությունը գրանցված է Թեղենիս գագաթին, որը ծովի մակերևույթից բարձր է 2851 մետր, իսկ մյուս նշանավոր բարձրունքը հենց Ծաղկունյաց գագաթն է՝ 2821 մետր բարձրությամբ։
Այն կազմված է թթու և հիմքային ինտրուզիաներով ներդրված հնագույն ապարներից, թերթաքարերից ու մարմարներից, որոնց վրա նստած են վերին կավճի ու պալեոգենի գոյացումներն ու միո-պլիոցենի լավաները։
Լեռնաշղթան ունի ծալքաբեկորային ծագում և աչքի է ընկնում իր ասիմետրիկ լանջերով. արտաքին լանջերը հիմնականում մեղմաթեք են ու կտրտված բազմաթիվ ձորակներով, մինչդեռ ներքին լանջերը շատ ավելի զառիթափ են։
Ջրագրական առումով Ծաղկունյաց լեռները կարևոր ջրբաժան են Քասախի և Հրազդանի ավազանների միջև։
Այստեղից են սկիզբ առնում Դալարը, Արայի գետը, Մարմարիկի և վերը նշված երկու խոշոր գետերի բազմաթիվ վտակներ։
Լանդշաֆտային առումով տարածքը չափազանց հարուստ է. մինչև 2400 մետր բարձրությունները լանջերի զգալի մասը ծածկված է խիտ անտառներով, որտեղ գերակշռում են կաղնին, թխկին և արոսենին։
Ավելի բարձր գոտիներում տարածվում են լեռնատափաստանային և լեռնամարգագետնային լանդշաֆտները։
Լեռնաշղթայի արևելյան լանջերը հանրահայտ են որպես խոշոր հանգստյան գոտի, որտեղ գտնվում են Հանքավանը, Ծաղկաձորը, Բջնին, Աղվերանը, Արզականն ու Բուժականը։
Հատկանշական է, որ Ծաղկաձորի եռաստիճան ճոպանուղին անմիջականորեն կապված է Թեղենիսի լանջերին՝ ապահովելով զբոսաշրջային հոսքը դեպի բարձրադիր գոտիներ։
Տեղանքը պատմական աղբյուրներում հայտնի է եղել նաև Բջնիի լեռներ, Զնջըլու, Միսխանայի կամ Վարժանունյաց լեռներ անվանումներով։
Կոորդինատներ (մոտավոր). 40.4850° N, 44.5720° E