Բացահայտիր Արագածոտնը - Սպիտակավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի
· Աշտարակ
Սպիտակավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին գտնվում է Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքում։
Այս պատմական կառույցը հիմնադրվել է 5-6-րդ դարերում, իսկ հետագայում՝ 13-14-րդ դարերում, ենթարկվել է զգալի վերակառուցման։
Ճարտարապետական տեսանկյունից այն իրենից ներկայացնում է միանավ հորինվածք՝ քառանկյուն հատակագծով և կամարակապ ծածկով։
Եկեղեցին վեր է հառնում գեղատեսիլ մի բլրի վրա, որը գտնվում է Քասախ գետի կիրճի եզրին, որտեղից բացվում է հիասքանչ ու տպավորիչ տեսարան դեպի խորը գետահովիտն ու շրջակա բնությունը։
Կառույցի ուշագրավ առանձնահատկություններից է այն, որ շինարարության ժամանակ օգտագործվել է տեղական սպիտակավուն տուֆ քարը, ինչի շնորհիվ էլ եկեղեցին ստացել է իր «Սպիտակավոր» անունը։
Դարերի ընթացքում Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին տարբեր ժամանակաշրջաններում մի քանի անգամ ենթարկվել է նորոգման և վերականգնման աշխատանքների։
Այս վայրի հետ է կապված մի շատ հայտնի ու հուզիչ ավանդություն, ըստ որի հնում Աշտարակ քաղաքում ապրելիս են եղել երեք քույրեր, որոնք երեքն էլ միաժամանակ սիրահարված են եղել Սարգիս անունով մի երիտասարդի։ Ավագ երկու քույրերը, ցուցաբերելով մեծ անձնազոհություն և ցանկանալով հարթել սիրո ճանապարհն ու երջանկություն պարգևել իրենց կրտսեր քրոջը, որոշում են դիմել ծայրահեղ քայլի։ Նրանք հագնում են ծիրանագույն և կարմիր զգեստներ ու իրենց ցած նետում կիրճի անդունդը։
Կրտսեր քույրը, իմանալով ավագ քույրերի ողբերգական մահվան և նրանց կատարած քայլի դրդապատճառների մասին, հագնում է սպիտակ զգեստ և նույնպես իրեն նետում ձորը։
Սիրեցյալը՝ Սարգիսը, չկարողանալով տանել այս պատուհասած մեծ վիշտն ու կորուստը, թողնում է աշխարհիկ կյանքը և դառնում ճգնավոր։ Ժամանակի ընթացքում այդ անդնդախոր ձորի եզրին կառուցվում են երեք եկեղեցիներ՝ Ծիրանավորը, Կարմրավորը և Սպիտակավորը, որոնք խորհրդանշում են երեք քույրերի զգեստների գույներն ու նրանց անձնվեր զոհաբերության պատմությունը։
Տեղակայումը՝ Հայաստան, Արագածոտնի մարզ, ք. Աշտարակ, Քասախ գետի կիրճի եզր
Կոորդինատները՝ 40.2991° N, 44.3644° E