Բացահայտիր Արագածոտնը- Տեղերի վանք (Տեղերավանք) — 13-րդ դար

· Արագածոտն

Բացահայտիր Արագածոտնը- Տեղերի վանք (Տեղերավանք) — 13-րդ դար

Տեղերի վանական համալիրը, որը հայտնի է նաև Տեղերավանք անունով, 13-րդ դարի հայկական ճարտարապետության ամենաինքնատիպ և լավ պահպանված նմուշներից մեկն է։

Այն գտնվում է Արագածոտնի մարզի Տեղեր գյուղում՝ Արագած լեռան հարավարևելյան լանջին, ծովի մակերևույթից շուրջ 1700 մետր բարձրության վրա։

Համալիրի կառուցումը սկսվել է 1213 թվականին և ավարտվել 1232-ին։

Վանքի հիմնադիրը Արարատյան կողմնակալության իշխանաց-իշխան Վաչե Ա Վաչուտյանի կինն է՝ Մամախաթունը, իսկ ճարտարապետը՝ Աղբայրիկ վարդապետը։

Տեղերավանքը ծառայել է որպես Վաչուտյան իշխանական տոհմի դամբարան։

​Համալիրի գլխավոր կառույցը Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին է, որն իրենից ներկայացնում է գմբեթավոր դահլիճ։

Եկեղեցուն արևմտյան կողմից կից է հսկայածավալ գավիթը, որն իր չափերով գերազանցում է բուն տաճարին։

Տեղերի վանքի բացառիկ ճարտարապետական առանձնահատկությունը գավթի տանիքի վրա՝ հյուսիս-արևմտյան և հարավ-արևմտյան անկյուններում կառուցված երկու փոքրիկ մատուռներն են, որոնք համալիրին հաղորդում են եզակի եռագմբետ տեսք։

Վանքը կառուցված է մուգ մոխրագույն բազալտից, ինչը նրան հաղորդում է խիստ և վեհաշուք տեսք։

​Անվան ծագման հետ կապված գոյություն ունեն մի քանի ավանդազրույցներ։

Դրանցից մեկի համաձայն՝ 18-րդ դարում գրառված պատմությունը վկայում է, որ Գրիգոր Լուսավորչին այստեղ երևացել է Աստվածածինը, և մարդիկ մատնացույց են արել այն «տեղը», որտեղ տեսիլքն է եղել։

Մեկ այլ վարկածով՝ անունը կապված է շրջակայքում աճող հազվագյուտ բուժիչ բույսերի՝ «դեղերի» (տեղերի) հետ, որոնք օգտագործվել են բուժման նպատակով։

17-րդ դարում վանքը հիշատակվել է նաև Լրջակապույտ Սուրբ Նշան կամ Դղեր անուններով։

Այսօր այն գործող վանք է և Հայաստանի Հանրապետության պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում ընդգրկված պետական պահպանության օբյեկտ է։

Կոորդինատներն են՝ 40.3444°N, 44.2403°E։